Trang web legia.quangtri.vn trân trọng giới thiệu (và để bảo tồn) bài viết của Lê Đông Lâm - Thành viên của Lê gia.
Ngày nay, trong nhiều mô hình tổ chức, đặc biệt trong hệ thống tổ chức ma trận (matrix-organization), mô hình vốn được xem là kết hợp được ưu điểm và thế mạnh của cơ cấu tổ chức theo chức năng và cấu trúc đa bộ phận, không hiếm những người được giao phó vị trí lãnh đạo mà không có thẩm quyền hoàn toàn cho những vị trí đó. Thực tế này tạo ra một phong cách lãnh đạo mới, vận dụng các kỹ năng cá nhân cùng với kỹ năng giao tiếp tạo thành cơ sở để gây ảnh hưởng, tác động và truyền cảm hứng cho người khác, dần dần thay thế phong cách lãnh đạo có thiên hướng mang tính kiểm soát trong quá khứ.
Kỹ năng gây ảnh hưởng, thuyết phục và truyền cảm hứng khi không hoàn toàn có thẩm quyền cao nhất là một kỹ năng quan trọng cho thế hệ lãnh đạo mới này. Làm sao để mọi người sẵn sàng hợp tác, tham gia thay vì luôn làm theo chỉ thị chỉ vì bạn là "Sếp"? Làm sao để mọi người nỗ lực hoàn thành công việc khi bạn không có thẩm quyền trực tiếp với họ?
1. Xây dựng uy tín và niềm tin
Để dẫn dắt khi không có toàn quyền, trước tiên bạn phải chứng minh mình đủ năng lực để dẫn dắt. Xây dựng uy tín và niềm tin cá nhân trong tổ chức là một việc làm quan trọng cho dù bạn định hướng phát triển nghề nghiệp của bạn như thế nào.
2. Học lắng nghe có chủ đích
Để tạo được hiệu quả tốt nhất trong các cuộc thảo luận hay trao đổi với các thành viên trong tổ chức, bạn phải biết lắng nghe. Mỗi người có một cách suy nghĩ và nhìn nhận vấn đề khác nhau từ góc độ, trải nghiệm, kinh nghiệm khác nhau. Khi lắng nghe, bạn sẽ học hỏi được nhiều điều mới, biết mình sai đúng ở đâu để sửa chữa, bổ sung hay tiếp tục phát huy hoặc ít nhất bạn có thể nhìn thấy được góc nhìn, cách tiếp cận của người khác.
3. Xác định mục tiêu chung
Một trong những cách giúp bạn có thể kết nối các bộ phận, hay các thành viên trong tổ chức để họ có thể ngồi lại với nhau cùng thảo luận và giải quyết các vấn đề gặp phải một cách hiệu quả khi bạn không có thẩm quyền tối thượng là hãy tìm ra và xác định các điểm chung và các mục tiêu chung.
4. Chia sẻ thành công để khơi dậy đam mê
Bạn có thể tạo ảnh hưởng và xây dựng được thương hiệu cá nhân thông qua cách bạn chia sẻ các thành công trong quá khứ. Những câu chuyện có thật, những thành công và thất bại có thật từ một lãnh đạo thật sự sẽ có sức mạnh lan toả, có thể tạo ảnh hưởng lớn và truyền cảm hứng cho các thành viên khác.
5. Dẫn dắt từ vị trí hiện tại và xây dựng tầm nhìn trên vị trí hiện tại
Tất nhiên để có thể lãnh đạo và lãnh đạo khi không có quyền lực hoàn toàn, bạn nhất định phải đi đầu, dẫn dắt ở vị trí bạn đang đảm nhận. Hãy chuẩn bị sẵn sàng và mang đến các cuộc thảo luận hay các cuộc họp các đề xuất và giải pháp thiết thực của bạn dù bạn đang nắm giữ vị trí nào.
6. Biết khi nào cần bỏ cái tôi của bạn
Để có thể dẫn dắt khi không có thẩm quyền hoàn toàn (và kể cả khi có), bạn cần học cách buông bỏ cái tôi khi cần. Buông bỏ cái tôi của bạn là điều khó làm nhưng xác định được khi nào cần bỏ cái tôi của bạn càng khó làm hơn. Điều này để đảm bảo bạn có thể trở thành một lãnh đạo giỏi nhưng không đánh mất chính mình trong quá trình thực hiện vai trò của một người dẫn dắt.
Để thành công và có thể dẫn dắt, tạo ảnh hưởng và truyền cảm hứng, một người lãnh đạo không có thẩm quyền cao nhất cần nhiều hơn là kỹ năng lãnh đạo đơn thuần và cũng cần nhiều nỗ lực, kiên trì hơn. Nhưng một khi bạn có thể dẫn dắt khi bạn không ở vị trí và không có thẩm quyền cao nhất thì bạn hoàn toàn có thể chạm đến thời điểm nơi bạn có thể dẫn dắt mà không cần dùng đến quyền lực.
Hà Nội - 27/6/2022
Lê Đông Lâm